Làm giáo viên chủ nhiệm có những niềm vui rất riêng.

Nhưng đi cùng với đó là không ít những câu hỏi khó:

Làm sao để lớp đi vào nền nếp?

Làm sao để học sinh tự giác hơn?

Làm sao để xây nội quy mà học sinh thực sự thực hiện?

Khi học sinh vi phạm, nên xử trí thế nào?

Làm sao để giáo viên không phải ngày nào cũng nhắc đi nhắc lại những việc giống nhau?

Đây không chỉ là câu chuyện của giáo viên mới làm chủ nhiệm.

Ngay cả những giáo viên đã có nhiều năm kinh nghiệm cũng có thể gặp những lớp học, những nhóm học sinh hoặc những tình huống khiến mình phải tìm một cách tiếp cận khác.

Đó là lý do việc học cách xây nền nếp lớp học có thể trở thành một phần quan trọng trong quá trình phát triển năng lực chủ nhiệm.

Xây nền nếp lớp học không chỉ là giữ cho lớp trật tự

Khi nhắc đến nền nếp, chúng ta thường nghĩ đến:

• Không nói chuyện.
• Đi học đúng giờ.
• Chuẩn bị sách vở.
• Làm bài đầy đủ.
• Giữ vệ sinh.
• Thực hiện nội quy.

Những điều đó cần thiết.

Nhưng nền nếp còn rộng hơn rất nhiều.

Một tập thể có nền nếp là tập thể mà học sinh từng bước biết:

Mình cần làm gì.

Vì sao cần làm.

Mình có trách nhiệm gì.

Khi có vấn đề thì cần điều chỉnh ra sao.

Vì vậy, mục tiêu cuối cùng không phải chỉ là tạo ra một lớp học “ngoan” trước mặt giáo viên.

Mục tiêu sâu hơn là xây dựng một tập thể có thói quen, sự tự giác, khả năng phối hợp và trách nhiệm.

Vì sao giáo viên chủ nhiệm cần học về xây nền nếp?

Có một thực tế khá rõ:

Kinh nghiệm chủ nhiệm rất quan trọng, nhưng kinh nghiệm không phải lúc nào cũng đủ để giải quyết mọi tình huống.

Mỗi lớp học khác nhau.

Mỗi thế hệ học sinh khác nhau.

Mỗi giáo viên cũng có những cách tiếp cận khác nhau.

Một cách làm từng hiệu quả với lớp này có thể chưa chắc phù hợp với lớp khác.

Vì vậy, giáo viên cần có khả năng:

• Quan sát.
• Phân tích vấn đề.
• Hiểu học sinh.
• Xác định mục tiêu.
• Lựa chọn cách tác động.
• Điều chỉnh khi cách làm chưa hiệu quả.

Đó là lý do phương pháp quan trọng không kém kinh nghiệm.

Một trong những điểm khó nhất: Học sinh không tự giác

Có những lớp:

Giáo viên nhắc thì làm.

Không nhắc thì quên.

Giáo viên có mặt thì trật tự.

Không có giáo viên thì nền nếp thay đổi.

Một số học sinh liên tục tái phạm dù đã được nhắc nhiều lần.

Nếu chỉ tiếp tục tăng số lần nhắc nhở, giáo viên rất dễ rơi vào vòng lặp:

Nhắc → thực hiện → quên → nhắc lại.

Trong khi mục tiêu của xây nền nếp là tạo ra một sự chuyển dịch:

Giáo viên nhắc → học sinh nhớ → học sinh tự làm.

Đây là một quá trình cần được xây dựng chứ không thể chỉ yêu cầu bằng lời.

Xây nền nếp bắt đầu từ việc hiểu học sinh

Không phải mọi hành vi chưa phù hợp đều xuất phát từ cùng một nguyên nhân.

Một học sinh không hoàn thành nhiệm vụ có thể:

• Chưa hiểu yêu cầu.
• Chưa biết cách làm.
• Chưa hình thành thói quen.
• Chưa biết sắp xếp thời gian.
• Chưa t